Türkiye Trafik Güvenliği ve Psikoteknik Değerlendirme Merkezleri Derneği

Çalıştay Raporu

15-17 Nisan tarihlerinde Antalya Kervansaray Otel’ de Trafik Güvenliği ve Psikoteknik Değerlendirme Merkezleri Derneği organizesi gerçekleştirilen ‘‘Trafik Güvenliği ve Psikoteknik Değerlendirmeye Bakış’’ konulu Çalıştayın oturum başkanlığını Sayın Milletvekili Prof. Dr. Mustafa ILICALI yapmıştır.

Sektörümüzden desteğini esirgemeyerek çalıştayımıza katılan bürokratlarımız;



Sayın Mustafa ILICALI, Trafik güvenliği ve trafik terörü hakkında değerlendirmelerde bulunarak trafiğin öneminden bahsetti ve Milli Eğitim Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlıklarında psikotekniğe daha etkin yer verilmesinin gerekliliğini dile getirdi.

İçişleri Bakan Yardımcısı Sayın Mehmet ERSOY, ülkemizde üç tür terörle karşılaştığımızı bunların; Silahlı terör, Uyuşturucu terörü ve Trafik terörü olduğunu söyleyerek trafik terörünü bitirmek için insanı eğitmenin rolünün büyük olduğunun altını çizdi.

Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Sayın Orhan ERDEM, Psikoteknik raporunun ehliyet alma şartlarında yer alması gerektiğini bununla ilgili çalışmanın ise başlatıldığını söyledi.

Sağlık Bakanlığı Uzmanı Sayın Ersin KARABULUT, konuyla ilgili olarak psikoteknik test raporunun artık elden verilmeyeceğini, e-devlet sistemine entegre çalışmalarının büyük oranda tamamlandığını, bu şekilde sürücülerin kontrol altında tutulmasının daha sağlıklı yapılacağını belirtti.

Çalıştay değerlendirmesi yapmak üzere söz alan Trafik Güvenliği ve Psikoteknik Değerlendirme Merkezleri Derneği Başkanı Sayın Cengizhan KUTLU, psikoteknik değerlendirmenin trafik kültürümüzün gelişmesi adına önemli bir aşama olduğunu, kamyon ile ağır yük taşımacılığı, otobüs ile yolcu taşımacılığı ve tehlikeli madde taşımacılığı alanında çalışan sürücülerin psikoteknik raporu almalarının son derece önemli olduğunu, trafik sorunlarının eğitimle çözüleceğini ve bu bağlamda şoförün niteliklerinin arttırılması gerekliliğini, artık Türkiye’de şoförlük mesleği bir kişinin yapacağı en son iş olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak trafik kültürünün gelişmesi ile trafik kazalarının azalacağını sözlerine eklemiştir. Cengizhan KUTLU konuşmasının devamında ise Sanayi endüstride 4.0 standardına ulaşmaya çalışırken trafik kültürümüzün hala uluslararası bir standarda ulaşamaması sınırların kalktığı bir dünyada hepimizin eksikliğidir. Bu nedenle yaptığımız bu çalıştayların en azından ülkemiz ölçekli bir trafik standardı oluşturmaya katkı sağlayacağına inancımız tamdır diyerek konuşmasını sonlandırmıştır.

Çalıştay Dökümanı

PSİKOTEKNİK DEĞERLENDİRME TESTİ NEDİR ? Çalışma psikolojisinin bir dalı olan psikoteknik değerlendirme, bireyin belirli bir işteki yeterliliğinin ortaya konması amacıyla, bedensel ve zihinsel özelliklerinin testler aracılığıyla ölçülmesidir.Başka bir deyişle psikoteknik değerlendirme, bireyin belirli bir işe uygun olup olmadığını anlamaya yönelik olarak tasarlanmış bir inceleme,değerlendirme yöntemidir. Sürücülerde güvenli araç kullanmak için temel olarak bulunması gereken algı, dikkat, hafıza, muhakeme yeteneği, hız-mesafe tahmini gibi zihinsel özelliklerinin; tepki hızı, göz, el ayak koordinasyonu gibi psiko-motor yetenek ve beceri düzeyinin, risk alma, saldırganlık, sorumluluk, öz kontrol gibi tutum, davranış, alışkanlık ve kişilik özelliklerinin bilgisayar destekli test sistemleri kullanılarak ölçülebildiği" bir sistemdir. Böylece; bir sürücünün, bir aracı sürebilmek için asgari düzeyde, trafiğe ilişkin yeteneklere sahip olup olmadığı ve trafiğe ilişkin kişilik açısından, trafik kurallarına uyma eğilimine sahip olup olmadığı hakkında daha tarafsız, daha bilimsel ve daha standart koşullarda gerçekleştirilmiş uygulamalarla sonuçlara varılması sağlanabilmektedir. Psiko-teknik değerlendirme merkezlerinde Psikiyatri Uzmanı ve Psikologlar görev yapmaktadır. Psikoteknik değerlendirme sonunda ek olarak, psikiyatri uzmanı muayenesi ile sürücünün araç kullanmayı engelleyecek ya da tehlikeli araç kullanmasına yol açabilecek özelliklerinin olup olmadığı da araştırılır. Psikiyatri uzmanı, psikoteknik değerlendirme raporundan elde ettiği bulguları da değerlendirerek, kişinin sürücü belgesinin geri verilmesi ya da ticari araç kullanabilmesi konusunda raporunu oluşturur. Amacı

    Türkiye’de Psikoteknik Değerlendirme sürecinde ölçülen boyutlar ZİHİNSEL YETENEKLER ;Dikkat (konsantrasyon kapasitesi) PSİKO-MOTOR YETENEKLER Ülkemizde, 1996 yılından bu yana, Trafik Psikolojisi gündemde Bunun en önemli nedeni: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda üç maddede “psikoteknik değerlendirme” olarak adlandırılan trafik psikolojisi ve psikolojik değerlendirmenin yasal zorunluluk olmasıdır. 2003 Yılından itibaren 4925 sayılı “Taşımacılık Kanunu” kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler için 5 yılda bir psikoteknik değerlendirme zorunluluğu getirilmiştir. 2003 Yılında alkolden ikinci kez yakalanan sürücüler için sürücü davranışı geliştirme eğitimi  (SÜDGE) zorunluluğu gelmiştir. Bu güne dek Türkiye genelinde 100’den fazla psikoteknik değerlendirme merkezi faaliyete geçmiştir. 2 farklı psikoteknik değerlendirme test sistemi kullanılmaktadır. Üniversitelerde “trafik psikolojisi” dersleri verilmeye başlanmıştır. Ülkemizde trafik kazalarının azalması konusunda psikologlar ilk adımları atmış durumdadır. Bugünkü yasal yetki sınırlarımızla sadece seçici, ayırıcı ve men edici rolümüzü yerine getirebilmekteyiz. DÜNYADA PSİKOTEKNİK TESTİN UYGULAMA ALANLARI NELERDİR ?   PSİKOTEKNİK DEĞERLENDİRME TESTİNİN FAYDALARI NELERDİR ? Trafik güvenliğinin sağlanması açısından birçok faydası olan psikoteknik testin, öncelikle sürücülerin fiziksel ve psikolojik durumlarını kontrol altına alan bir sistem olması sebebiyle nitelikli sürücülerin yetişmesini sağlamaktadır. Bunun yanı sıra sosyal yaşamda aktif ve kritik görevleri olan çalışanların bu teste tabi tutulmaları ile aynı kontrol mekanizmasına dâhil olacaklar ve aslında var olan fakat gözlem ile fark edilmeyen bir takım sorunların tespit edilmesi sağlanacaktır. Örnek; Okulöncesi eğitiminde çalışanların psikoteknik test ile bu işe uygun olup olmadıklarına karar verilebilmesi gibi. PSİKOTEKNİK DEĞERLENDİRME MERKEZLERİ SORUNLARI